Bas

Op een avond dat er kermis was, recht voor het station van Hengelo, en ik op zoek was naar mijn fiets die verplaatst was bij het opzetten, ontmoette ik Bas. Zwaar bepakt, biertje in de hand, milde wanen, dakloos, niet onaantrekkelijk en overduidelijk aardig en intelligent. We hebben een uur gepraat, al staat me niet meer bij waarover; spiritualiteit, politiek, kansen, zorgen.

Ik kwam hem een maand later tegen in sterk verslechterde staat. Hij herkende me niet en leek angstig toen ik zijn naam noemde. We kwamen opnieuw aan de praat. Hij dronk duidelijk nog steeds maar ik had de indruk dat hij niet at. Ik heb boodschappen gedaan: een paar blikjes bier, in de hoop dat hij ook de rest zou aannemen, bestaand uit brood en beleg, wat fruit en groente voor op de hand en een fles vruchtensap. Hij nam het aan.

Waar kwamen die €30 aan boodschappen vandaan? Ik had duidelijk niet begroot dit uit te geven of doorgerekend in de tarieven die ik stel aan anderen. Het heeft me aan het denken gezet. In mijn workaholic-tijdperk had ik duidelijk veel meer uit te geven, maar zou ik zoiets nooit hebben gedaan. Ik was gehaaider met geld. Ook in mij gingen gedachten rond dat ik het waard was dit te verdienen. Maar het knaagde tegelijk aan mijn empathie. Bas had het zelf maar moeten uitzoeken. 

   Vermogen en onvermogen

Het is me ook opgevallen dat er mensen zijn, die niet of maar weinig kunnen werken, puzzelen met een uitkering, of worstelen met reguliere hulp. Mensen die soms hulp nodig hebben om weer op kracht te komen om weer meer te kunnen verdienen, maar niet het geld hebben om die hulp in te kopen. Dat was ook ooit op mezelf van toepassing. In de hoop op verbetering probeerde ik van alles uit, op eigen kosten. Geld dat ik niet had.

We bedoelen het goed: 'ga anders eens naar een osteopaat', of 'probeer deze supplementen uit, werkte voor de vriendin van mijn achterneef heel goed'. En dat is prima als het inderdaad helpt. Zo niet, dan kost het potentieel klauwen met geld zonder resultaat. En er is minder geld over voor de volgende poging.

Ik weet dat er meer coaches en behandelaars zijn die dit probleem proberen aan te spreken, door flexibel te zijn met pakketprijzen, het eerste consult weg te geven of content gratis beschikbaar te maken. Daar ben ik dankbaar voor en zelfs plaatsvervangend trots op.

   Hoofd, hart...

Geld is transactioneel. Dat ligt in de aard van geld en is onontkoombaar. De meeste mensen, met een ethos van gelijk oversteken, zullen beschaamd of wantrouwend reageren als je ze zomaar geld geeft. Dat geldt trouwens voor meer. Na een concert kreeg ik als dirigent vaak bloemen en in drukke tijden stond ons huis er overvol mee. We hebben soms boeketten meteen weggegooid, ook geen tijd om te bedenken wat we er anders mee doen. Dat vond ik écht te jammer, dus ik begon boeketten weg te geven, in de trein terug naar huis bijvoorbeeld. Wat ik ervoor terugkreeg was het plezier of de dankbaarheid van de ontvanger. Maar dat ging niet altijd vanzelf. Een enkele keer wilde niemand ze aannemen. Misschien dachten ze dat ik bij een cult hoorde.

Geld, maar daaronder dus geven en ontvangen, zijn verkleurd door gewoontes en overtuigingen. Dat is nu eenmaal hoe de zaken ervoor staan. Ons hoofd vind er wat van en ons hart voelt er wat bij. Als die dingen niet overeenstemmen, is onze houding gemengd. Het is net alsof we niet volledig onszelf zijn, alsof we meedoen aan een toneelstuk dat maatschappij heet.

   ... en ziel

Misschien kan het anders. Mijn droom is totaal te leven van donaties en alles wat ik voor die donaties doe vrij te geven. Dat lijkt op het normale systeem van werken voor je geld, met het verschil dat niet vastligt hoeveel iets kost, wie de gevers zijn en wie de ontvangers, en dat vermogen zich verdeelt als water. Het stroomt dan waar het kan.

Het kan zijn dat de wereld daar niet op is ingericht of klaar voor is. Er zal ook altijd een onbalans zijn tussen vrijgevige mensen en inhalige. Maar als we er niet mee experimenteren leren we ook nooit iets. 

Mijn experiment: werken volgens vaste tarieven als individuele consulent, ruimte voor onderhandeling, dankbaar openstaan voor donaties, en vanuit een overschot teruggeven aan anderen. Ik zal zolang het kan dus events organiseren die voor iedereen toegankelijk zijn. Wat zou het fantastisch zijn als we dit experiment samen kunnen laten slagen!